Hoe kunnen we de onzekerheid rond de verwachte pensioenuitkering visualiseren?

“Communicatie moet duidelijk maken wat de onzekerheid rond het pensioenbedrag inhoudt”

Wat is onderzocht in het paper?

In dit paper wordt verkend hoe pensioendeelnemers verschillende visualisaties interpreteren van hun verwachte pensioenuitkering (en de daarbij behorende onzekerheid). Aan de hand van interviews is onderzocht hoe mensen betekenis geven aan drie soorten visualisaties: de ‘navigatiemetafoor’, zoals opgenomen in mijnpensioenoverzicht.nl (met slechts het waarschijnlijke pensioenresultaat, het resultaat als het meezit en het resultaat als het tegenzit); de waaiervisualisatie (met meerdere zichtbare uitkomsten); en de dot plot (waarbij de waarschijnlijkheid van de verschillende uitkomsten zichtbaar is).

Wat zijn de belangrijkste bevindingen?

Pensioendeelnemers blijken vooral de ‘waarschijnlijke uitkering’ centraal te stellen en de onzekerheid daarvan te erkennen. De navigatie- en waaierfiguren worden vrijwel hetzelfde geïnterpreteerd, terwijl de dot plot als complex, maar wel als inzichtelijk, wordt ervaren. Jongere deelnemers richten zich vooral op de onzekerheid over hun financiële toekomst, terwijl ouderen met name de hoogte en de toereikendheid van de uitkering beoordelen. Het tonen van bedragen als percentage van het huidige netto-inkomen vindt men prettig. Een vergelijking van het opgebouwde bedrag met andere vergelijkbare deelnemers biedt vooral jongere respondenten geruststelling, maar is minder relevant voor deelnemers die vooral willen weten hoe ze er zelf voor staan.

[....]